ΠΩΣ ΣΕ ΚΗΔΕΥΣΩ, ΘΕΕ ΜΟΥ;

Περιγραφή

Στὴν παρούσα μελέτη παρουσιάζεται ἡ πολυετὴς ἀκαδημαϊκὴ ἔρευνα τοῦ καθηγητῆ Δετοράκη γιὰ τὴν πλούσια, ἀνέκδοτη ὑμνογραφικὴ παράδοση τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος, μὲ σκοπὸ νὰ καλύψει τὰ κενὰ ποὺ ἄφησε ἡ παγίωση τοῦ ἔντυπου Τριῳδίου τὸν 16ο αἰώνα. Μολονότι ὁ βασικὸς κορμὸς τῆς λειτουργικῆς ὑμνογραφίας διαμορφώθηκε στὶς ἀρχὲς τοῦ 10ου αἰῶνος ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα Λέοντα ΣΤ´ τὸν Σοφό, ἕνας τεράστιος ὄγκος ὕμνων (καθίσματα, κοντάκια, κανόνες κ.ἄ.) ἀπὸ τὸν 9ο ἕως τὸν 12ο αἰώνα παρέμενε ἄγνωστος στὰ ἀρχαῖα χειρόγραφα. Πολλὰ ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἀνέκδοτα ἔργα ἀποδίδονται σὲ σπουδαίους ὑμνογράφους, ὅπως ὁ Ρωμανὸς ὁ Μελωδός, ὁ Ἰωάννης Δαμασκηνὸς καὶ ὁ Ἀνδρέας Κρήτης. Ὁ συγγραφέας βασίζει τὴν κριτική τους ἔκδοση στὴν ἐνδελεχὴ μελέτη τῶν εἴκοσι παλαιότερων χειρογράφων τοῦ Τριῳδίου, δίνοντας ἰδιαίτερη βαρύτητα στὸν Σιναϊτικὸ κώδικα 735 καὶ στὸν Βατικανὸ 771. Ἡ ἔκδοσή τους ὄχι μόνο φέρνει στὸ φῶς ἀνέκδοτα ὑμνογραφικὰ κείμενα, ἀλλὰ ἐπιτρέπει ἐπίσης τὴν ἀκριβῆ ἀνασύνθεση τελετουργικῶν πρακτικῶν τῆς βυζαντινῆς Ἐκκλησίας (ὅπως ἡ ἀκολουθία τοῦ Νιπτῆρος), διαφωτίζοντας πτυχὲς τῆς λειτουργικῆς ἱστορίας ποὺ μέχρι πρότινος παρέμεναν ἀσαφεῖς. Ἐπιπλέον, ἡ παρούσα ἔκδοση ἀναθεωρεῖ ἐλλιπῶς ἐκδεδομένους ὕμνους, διορθώνει ἐσφαλμένες φιλολογικὲς ἀποδόσεις καὶ ἐνσωματώνει ἀδημοσίευτες συλλογὲς μεγαλυναρίων. Συνολικά, σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν προσθήκη τῶν ἀπαραίτητων γραμματολογικῶν εἰσαγωγῶν, τὸ παρὸν ἔργο συνιστᾶ μία θεμελιώδη συμβολὴ στὴν ὀρθόδοξη λειτουργικὴ ποίηση τῆς βυζαντινῆς περιόδου.