ΕΥΕΡΓΕΤΙΝΟΣ τ. Γ’

Περιγραφή

Το ανά χείρας τετράτομο Βυζαντινό έργο ευρέως γνωστό ως ΕΥΕΡΓΕΤΙΝΟΣ θεωρείται ως η πληρέστερα ολοκληρωμένη συλλογή αποφθεγμάτων, νουθεσιών και διδασκαλιών των Οσίων ασκητών Πατέρων της Ερήμου. Ο πλήρης τίτλος αυτής είναι “Συναγωγή των θεοφθόγγων ρημάτων και διδασκαλιών των Αγίων και Θεοφόρων Πατέρων από πάσης γραφής θεοπνεύστου συναθροισθεΐσα” και χρονολογείται στον 11ον αιώνα. Συγγραφέας του βιβλίου υπήρξε ο μοναχός Παύλος, κτήτορας της Ιεράς Μονής της Υπεραγίας Θεοτόκου της Ευεργέτιδος πλησίον της Κωνσταντινούπολης, ενώ το έργο αυτό απετέλεσε ανά τους αιώνας ένα από τα προσφιλέστερα αναγνώσματα τόσο για τους μοναχούς, όσο και για τους λαϊκούς. Στην παρούσα έκδοση το πρωτότυπο κείμενο ακολουθείται από νεοελληνική απόδοση.
Κύριος στόχος του συγγραφέως είναι να εφοδιάσει κάθε Χριστιανό με έναν πλήρη πνευματικό οδηγό για την καταπολέμηση της παντοειδούς αμαρτίας. Το έργο διαιρείται σε τέσσερα βιβλία τα οποία περιλαμβάνουν διακόσιες “υποθέσεις”. Κάθε υπόθεση διαπραγματεύεται τον τρόπο καταπολέμησης ενός πάθους και την απόκτηση της αντιστοίχου αρετής. Οι “υποθέσεις” περιλαμβάνουν αυτούσιες γνώμες, σκέψεις, διδασκαλίες, παραδείγματα και διηγήσεις των μεγάλων Πατέρων του Ασκητισμού, όπως Αντωνίου του Μεγάλου, Παχωμίου, Ευθυμίου, Θεοδοσίου του Κοινοβιάρχου, Μάρκου του Ασκητού, καθώς και άλλων Οσίων αββάδων των μεγάλων ασκητικών κέντρων της Θηβαΐδος, της Νιτρίας, της Ταβέννης και της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής.
Στις 663 σελίδες του ανά χείρας τόμου του ΕΥΕΡΓΕΤΙΝΟΥ αναλύονται μεταξύ άλλων θέματα όπως η κατάκριση, το σκάνδαλο, ο δόλος, η πονηρία, η συνείδηση, η παράβαση των εντολών του Θεού, η ακηδία, η υπομονή, η αρετή να γίνεται κρυφά, η υπερηφάνεια, η βλασφημία, η διάκριση, ποια είναι η αιτία των πειρασμών, η αγάπη, ελεημοσύνη και φιλαργυρία, κ.ά. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Περιεχόμενα
Υπόθεσις Α’
Δεν πρέπει από υπονοίας να κατακρίνη κανείς, ούτε ακόμη και να δίδη εμπιστοσύνην εις τας υπόνοιας
Υπόθεσις Β’
Δεν πρέπει κανείς ούτε τον αποδεδειγμένως αμαρτάνοντα να κατακρίνη και να εξευτελίζη, αλλά να προσέχη τον εαυτόν του, και να μη ασχολήται φιλοπεριέργως με ξένας υποθέσεις διότι ασφαλώς εκείνος, ο οποίος προσέχει τα ιδικά του σφάλματα, δεν δύναται να κατακρίνει τον πλησίον
Υπόθεσις Γ’
Δεν πρέπει κανείς να σκανδαλίζη με πράξεις, εκτελουμένας χωρίς εντολήν. Και τί ημπορεί να κάμη το σκάνδαλον. Δεν πρέπει κανείς να σκανδαλίζεται να θεραπεύη δε τους σκανδαλιζομένους
Υπόθεσις Δ’
Πρέπει ο Χριστιανός να αιχμαλωτίζει κάθε του σκέψιν εις τον Χριστόν διότι οι Πνευματικοί, και μερικοί από τους κοσμικούς, και από αισχράς ακόμη παραστάσεις εξάγουν αγαθάς και υψηλάς εννοίας
Υπόθεσις Ε’
Περί δόλου και πονηρίας, απλότητας και ακακίας. Από που γεννώνται, και ποία η εξ αυτών βλάβη και ωφέλεια. Και περί φθόνου
Υπόθεσις ΣΤ’
Περί εκείνων που ειρωνεύονται και περιφρονούν τους απονηρεύτους και αυτοταπεινουμένους ανθρώπους. Πόσον ούτοι αμαρτάνουν
Υπόθεσις Ζ’
Πρέπει ο πιστός ό,τι κάνει να το κάνη από αγαθήν συνείδησιν και όχι από πονηράν, διότι ο Θεός κρίνει τας πράξεις ενός εκάστου όχι κατά το φαινόμενον αυτών, αλλά κατά την προαίρεσιν και τον σκοπόν του πράττοντος
Υπόθεσις Η’
Μέγα αγαθόν έχει δωρηθή εις ημάς υπό του Θεού, η συνείδησις. Πάρα πολύ δε βοηθεί εκείνον που υπακούει εις αυτήν
Υπόθεσις Θ’
Πρέπει πάντοτε να προσέχωμεν και να περιφρουρώμεν τους εαυτούς μας από όλα τα σημεία, επειδή ο εχθρός από παντού και δι’ όλων των μέσων προσβάλλει […]